LIBRIZZI


PAGINA INIZIALE / UNUA 

Brevi cenni su Librizzi

e culto della Madonna della Catena


(da "Il devoto di Maria SS. della Catena che si venera in Librizzi", Arc. C. Arlotta,  Tip. Panta, 1951) 

Librizzi è un piccolo Paese dei Monti Nebrodi

di circa 1650 abitanti, posizionato su una collinetta a 500 m s.l.m. ed affacciato sul Golfo di Patti, sulla Valle del Fiume Timeto, sulle Isole Eolie, sul Promontorio del Santuario di Tindari e sull’Etna.
Nulla ci resta sull'origine di Librizzi, perchè risulta per certo che sulla vetta sin dai tempi antichi era eretto un grande Castello denominato "Brichinnai" attorno al quale erano le abitazioni dei Varsalli P.
Pare che questo grande Castello doveva essere eretto nel luogo denominato oggi Palazzo.
Per quanto incerta sia la data pare che il Vescovo di Patti sia stato eletto Conte di Librizzi sotto la dominazione di Ruggero VII.
Nei tempi tristi e quando le discordie si infiltravano nelle famiglie il Vescovo esercitava la sua autorità recando conforto e pace.
Nel 1320 i cittadini chiesero ed ottennero l'autonomia.
Con la scomparsa dei Saraceni il popolo conobbe la vera fede e testimonianza ne sia l'erezione della Chiesa Madre, che sorse ai fianchi del Castello, come per indicare ai posteri che sarebbe stata difesa dalla potenza umana.
Ma fugacità dei tempi! Mentre del grande ed antico castello non restano neppure i ruderi,  la Chiesa Madre si erge maestosa e visibile da ogni parte.
Il popolo librizzese non resta indifferente di fronte al culto della Madre Celeste.
Va in cerca di una Immagine bella che possa simboleggiare la Madre del Divin Redentore, ma non la trova.
Finalmente nel 1600 quando Gagini o la sua scuola, dà al mondo Cattolico le belle Immagini raffiguranti la Madre Celeste, sotto il titolo della Catena, i cittadini librizzesi acquistano la più bella ed ad Essa dedicano una chiesetta nel centro dell'abitato.    
Una pia leggenda narra che Librizzi, Montagnareale e Gioiosa Marea, contendevano per avere la statua più bella fra le tre ultimate.
Per evitare questioni vennero all'accordo di tirare le sorti, ed a Librizzi toccò il Simulacro della Madonna della Catena la statua più bella.
È ancora la pia leggenda che lo dice: Mentre la Statua veniva trasportata a Librizzi, giunta nel territorio librizzese, precisamente nella Contrada Maiesale, è diventata tanto pesante che non si è potuta, con nessuna forza, trasportare.
Intervennero musiche, ma la pesantezza non è cessata, tentarono di trasportarla al suono di tutti gli altri strumenti, ma inutilmente; infine suonò la Cornamusa, cosa incredibile, la statua è diventata leggerissima e trasportabile.
Così al suono della Cornamusa fu portata a Librizzi e posta nella sua chiesetta ove ha stabilito il suo trono d'amore e di misericordia, chiamando ai suoi piedi non solo i fedeli del paese, ma anche quelli dei paesi vicini, e spesso anche quelli dei paesi lontani e non ha mai cessato di consolare gli afflitti, spargere a profusione le sue grazie e Benedizioni.
Anche oggi esiste la tradizione di trasportare il Simulacro in Processione col suono della Cornamusa (tale Solenne Processione è stata inserita nel 2012 nel prestigioso Registro delle Eredità Immateriali delle Regione Siciliana - Libro delle Celebrazioni).
Nel 1880 il temporale fece scaturire una grande frana nel suolo sottostante e la chiesa, oltre il paese, rimase pericolante. I fedeli tutti animati dalla fede, dalla devozione e dall'amore alla Vergine della Catena, dal più ricco al più povero, dal più vecchio al più giovane, pensarono di erigire in altro luogo più sicuro, col proprio lavoro in breve periodo la Chiesa della Catena attuale.




TRADUKO


Historio, legendo kaj religiemo

Ĝian originon oni reirigas, kiel enloĝata loko, al la 301-a – 271-a a.K., kiam franĝo de la helenaj koloniantoj, kiu disiĝis el la marborda teritorio de Agatirnido, dispeciĝas, startigante la primitivajn “domaretojn” de Lysicon, Anzan kaj Tondoconon.

Proksimume en la 1084-a, epoko kiam komenciĝas la normanda regado sur Sicilio, ekestis la urba nukleo, kiu oni nomis Sankta Anĝelo el Brolo, al kiu aliĝis la ĉirkaŭaj vilaĝoj.

La legendo rakontas, ke dum la finofara batalo inter Maŭroj kaj Normanoj, kiu okazis en la valo de la tri fontanoj, Grafo Ruĝero, en malfacilaĵoj, alvokis la dian helpon, kiu konkretiĝis per la apero de la Ĉefanĝelo S. Miĥaelo, kiu helpis lin por venki la Saracenojn.

Por zelebri la eventon. la Grafo konstruigis grandiozan monaĥejon, dediĉatan al la Santkulo kaj konfidita al la bazilanaj monĥaoj, al kiuj li atribuis riĉajn dotojn kaj privilegiojn.

La Abatejo dominis la valon ĝis la forigo de la feŭdismo en Sicilio. La unua Abato estis “Erasmo”, sekvata de kardinalo Bessarione kaj Costantino Lascari, kiuj prestiĝigis la monaĥejon en la tuta indulo.

La vilaĝo, ekde la XI jarcento, kreskis ekonomie, pro la vasta manlaborista produktado kaj la prospera komercado, inter kiuj tiu de la silko, kiu multobligis la ŝpinejojn kai maruskultivadon, kai tre baldaǔ ĝi iĝis loko de renkontiĝoj kaj kulturaj interŝanĝoj, tiel ke ĝi meritis, jam je la fino de la deknaŭa jarcento, la nomon de “malgranda Palermo”.

La historiisto Fazio skribis: “... fervora realo je homaj rilatoj, laboraj kai nenifaraj, travivitaj en la kampoj, vendejoj, salonoj, teatro: lokoj kaj okazoj por rivaladoj kaj komparoj, por la politika batalo, kai civila konkurso, kaj kolektiva kresko”.

La tiamaj pompoj kaj la brilo de tiam, legeblas en la decoracioj de la aŭsteraj kolonaroj, en la prilaborataj ĉizoj de la pordegoj en la preğejoj kaj en la nobelaj rezidejoj, kiuj estas frukto de lerta laboro de la majstraj ĉizistoj.

Ĉi tie juveloj de la baroka arkitekturo, artikiĝas laŭ la vojoj de la mezepoka centro, kaj ili gardas altavalorajn artaĵojn.

En posta tempo rilate al la fondo al la originala loknomo S. Anĝelo oni aldonis “el Brolo”. Ĝi estis geografia kaj havena gvidosigno (super Brolo) ĉar la vilaĝo utiligis la maran stacion de la borda urbeto.

En Sankta Anĝelo naskiĝis elstaraj eminentuloj, kiuj simbolis la vilaĝon kaj ilustris la historion, la arton kai la kulturon de la naskiĝa loko; inter tiuj: la ĵurnalisto kaj komediverkisto Aĥilo Saitta (Akile Saita), la akademiano Armando Saitta, ŝatata historiisto kai literatura kritikisto, la scienzisto Gabriele Galdarera, la skulptisto Mikelo Terranova kaj la poeto-skulptisto Gabriele Merenda kiu estas aŭtoro de rimarkindaj bustoj bronzaj kaj marmoraj kiu estas en Vatikano, la skulptisto Natale Fazio, la eminenta papirusisto Rosario Pintaudi, kiu restaŭris la grekajn papirusojn en la vatikana Biblioteka.

Dum pluraj jarcentoj en la vilaĝo la 29-an de septembro oni solene festas la feston de la Patrono: Santa Miĥaelo, la Ĉefanĝelo.

La evento altiras milojn da fideluloj pretaj renovigi tradicion, kiu perdiĝas en la originoj mem de la nebroda urbo.

Ĉi tiu festotago kutimas glori la naskiĝon de la vilaĝo post la liberigo el la saracena regado, okazinta per la interveno de la Sanktulo.

La 3-an de majo, la kredantoj kuniĝas malantaŭ Kristo Krucumita, kunigataj per profundaj religiaj sentoj. Ĉi tiu profunda religieco trovas siajn radikojn en la bizanciga evoluo, komenciĝinta en Sicilio en la IV jarcento p.K. kiu enigis novajn kutimojn kaj liturgiajn morojn, kaj kiu kaŭzis la disfloradon de preĝejoj kaj monaĥejoj de la greka ortodokseco.

Sankta Anĝelo dum la pinto de sia brilo havis 42 preĝejojn (el kiuj 28 kamparajn) kaj 4  monaĥejojn (de la ordenoj de la Bazilanoj, Dominikanoj, Minimuloj, Minoraj Observantoj de la ordeno de Sankta Francisko), kaj 1 monaĥinejon (de la monaĥinoj de Sankta Klara)


LA MAGNIFICA ALLEANZA

Se i cittadini possono pensare che amministrare un piccolo comune sia un lavoro leggero e l'occasione per vivere gli anni del mandato in comoda beatitudine, si ricredano: non c'è tempo per tirare il fiato. Se poi credono che l'ozio della comoda beatitudine sia padre del vizio di indebitare i comuni, anche qui sbagliano, perché anche per indebitare occorre lavoro, sia pure un lavoro sconsiderato, disonesto o sciocco.

Scavalcare la segreteria, gli affari urgenti e gli impegni rituali della burocrazia, le schermaglie della politica, i crucci dell'interscambio con le istituzioni parallele e della gerarchia ascendente, per proporre un progetto culturale che promette altro lavoro per il più immateriale dei beni e il più disistimato, è un'impresa che scoraggia i più arditi pionieri, tranne qualche allegro baciato dalla fortuna.

C'è però di tutto a questo mondo, anche l'esempio bello di Sant'Angelo di Brolo. Lì l'amministrazione corrente ha razionalizzato l'organico, dato alle spese misura e corretta destinazione, colmato in due anni il pesante retaggio di debiti, per una cifra sufficiente per un'opera pubblica e qualche sostegno al sociale. Un Sindaco colto, lungimirante e innamorato della sua terra, ha trovato il tempo e la disposizione d'animo per ascoltarci, vagliare la proposta e per dare il suo assenso, avendo concretamente presente il bene culturale della comunità, quanto la necessità di rappresentarne la peculiare identità multiforme e viva.

Cosa, dunque, nei nostri colloqui, abbiamo concordato con il sindaco Basilio Caruso? Questo:


Corso di Esperanto.

L'esperanto è la lingua a struttura logico-matematica, ideata dal linguista polacco Ludwik Lejzer Zamenhof all'unico scopo di dare un mezzo di comunicazione a tutte le genti senza che venisse attuato nessun colonialismo culturale, con queste principali caratteristiche specifiche:

  1. ha soltanto sedici regole grammaticali, senza alcuna eccezione;

  2. è rigorosamente fonetica, e quindi ogni lettera si pronuncia sempre allo stesso modo e non si generano ambiguità;

  3. tutte le parole sono piane, con l'accento cioè sulla penultima sillaba, cosa che conferisce la massima sicurezza nella pronuncia;

  4. il suo apprendimento è di gran lunga più facile di qualunque altra lingua,

  5. poiché stimola alla essenzialità della frase, aiuta a prendere più approfondita coscienza della verbalizzazione; e la lunga esperienza degli insegnanti esperantisti ha messo in evidenza una maggiore prontezza dei bambini e ragazzi che hanno studiato esperanto, nell'apprendimento di altre lingue.

  6. la lingua è strutturata sulle radici più comunemente conosciute e che generalmente sono il substrato delle lingue storiche. Questa particolarità consente, con procedura ben precisa, di costruire tutti i vocaboli derivabili da ogni radice, e cioè dal concetto che rappresenta.

Ciò indipendentemente dalla valenza ideale di questa lingua, che è tuttavia la ragione prima degli forzi e della dedizione di alcuni milioni di persone, nell'esclusivo interesse della comunità umana.


Modalità del corso

Interesserà due classi sperimentali: una della quinta elementare, l'altra della seconda media. Si svolgerà lungo l'intero anno scolastico, con una lezione settimanale di due ore di 45 minuti, per ogni classe. I ragazzi apprenderanno l'esperanto di base, sufficiente per leggere, scrivere e conversare in tale lingua. Saranno altresì guidati per la compilazione di un opuscolo illustrativo della città a fini turistici, in esperanto.


Occorrente

Con il procedere del corso, ai ragazzi verranno fornite tutte le informazioni grammaticali e sintattiche necessarie, nonché un numero gradualmente ampliato di radici. A chi fosse interessato, verrebbero date le indicazioni utili per acquistare un vocabolario e altri libri, di cui c'è un'ampia possibilità di scelta, essendo la letteratura esperantista fervida e in continua espansione.

Durante il corso verranno utilizzati due vocabolari cartacei e uno on line, con i quali i ragazzi prenderanno dimestichezza.


Ciceroni della "Città Esperantista"

Alla fine del corso – prevedibile per fine maggio - tre commissari della Federazione Esperantista Italiana verranno a esaminare i ragazzi, esprimendo un voto. Successivamente saranno distribuiti i diplomi dalle autorità, insieme a un altro attestato con cui il Sindaco conferisce a ognuno di loro il titolo di “Cicerone della Città”. Città, Sant'Angelo di Brolo, che egli dichiarerà “Città Esperantista”, nel momento che riceverà dalle mani del Vicepresidente della FEI, Prof. Renato Corsetti, una targa per la memoria.


Che cos'è e a cosa serve l'Esperanto, conferenza

Sarà tenuta una conferenza su questa lingua, dallo scrittore Giuseppe Campolo, allo scopo di rendere edotta la cittadinanza del valore di essa, in ambito culturale, ideale e pratico.


Concorso di poesia

Il concorso letterario internazionale, denominato “Poesie da tutti i cieli”, sponsorizzato e patrocinato dallo stesso Comune e dalla FEI, è indetto per testi che perverranno sia in italiano che in esperanto. Nel volume che sarà pubblicato, le poesie figureranno in entrambe le lingue.

Il bando, che si legge alla pagina iniziale del presente sito, è diffuso nel mondo attraverso i canali esperantisti.


LA BELEGA ALIANZO

Se la urbanoj eble opinas, ke administri etan komunumon estas malpeza laboro kai favora ŝanso por vivi, dum la jaroj de la mandato, en konforta beateco, ili rezignu tiun opinion: eĉ ne estas la tempo por iom spiri. Se aldone ili pensas, ke la nenionfaro estas patro de la malvirto igi ŝuldaj la komunumojn, ankaŭ ĉi tie ili eraras, ĉar ankaû por ŝuldigi, necesas laboro, verŝajne laboro senprudenta, nehonesta aŭ stulta.

Preterpasi la sekretarian oficon, la urĝajn aferojn kaj la laŭ-ritajn okupojn de la burokrata vivo, la politikajn bataletojn, la ĉagrenojn pro interŝanĝoj kun la paralelaj institucioj kaj pro la suprenira hierarkio, por proponi kulturan planon, kiu promesas aldonan laboron por la plej senmateria el la avaĵoj kaj la plej malestimita, estas entrepreno, kiu senkuraĝiĝas la pli aǔdacaj pioniroj, krom iu bonumorulo kisata de la fortuno.

Tamen estas ĉio en ĉi tiu mondo, ankaŭ la ekzemplo bela de Sankta Anĝelo el Brolo. Tie la nuna urba estraro, dum dua jaroj, raciigis la dungitaron, trudis regulon al la elspezoj kaj ĝustan destinadon, forigis la pezan heredaĵon de ŝuldoj, je sumo sufiĉa por publika laboro, kaj por helpo al la soco. Urbestro klera, longvida kaj pasia por sia tero, trovis la tempon kaj emon de la animo por aũskulti nin, ekzameni la proponon kaj doni sian konsenton, havante konkrete antaǔ si la kulturan bonon de la komunumo kiom la necesan prezentadon de ĝia karakteriza identeco multforma kaj viva.

Kion, do, dum niaj interparoloj, ni interkonsentis kun la urbesto

 

Basilio Caruso?




Ĉi tion:


Kurso pri Esperanto

Esperanto estas lingvo kun strukturo matematika-logika, elpensita de lingvisto pola Ludwik Lejzer Zamenhof por la sola celo doni ilon por komuniki al ĉiuj popoloj, sen realigo de ajna kultura koloniismo, akompanata de ĉi tiu ĉefaj specifaj karakterizoj:
  1. ĝi havas nur dek ses gramatikajn regulojn, sen iu escepto;

  2. estas rigore fonetika, kai tial ĉiun literon oni prononcas sammaniere, kaj ne ekestas ambigueco;
  3. ĉiuj vortoj estas paroksitonaj, kun la akcento sur la antaûlasta silabo, kio donas la pejan certecon al la prononco;

  4. ĝia lernado estas la plej facila el ĉiuj lingvoj;
  5. tial ke ĝi stimulas la esencon de la frazo, ĝi helpas iĝi pli profunde konscia pri la vortumado; ĉar la longa sperto de la esperantaj istruistoj evidentigis pli grandan rapitecon de infanoj kaj knaboj, kiu studis Esperanton, en la lernado de la aliaj lingvoj.

  6. la universala lingvo estas strukturata sur vortradikoj kutime pli konataj, kaj ĝenerale estas la subtavolo de la historiaj lingvoj. Ĉi tiu apartaĵo permesas, per tre preciza proceduro, konstrui ĉiuj vortojn dedukteblajn el ĉiu vortradiko, tio estas el la koncepto kiun ĝi rapresentas.
Tio sendepende de la ideala aspekto de ĉi tiu lingvo, kiu estas tamen la unua kaûzo de la penoj kaj sindediĉo flanke de milionoj da homoj, por la eksluziva bono de la homaro.

Proceduro de kurso

 Ĝi envolvos du eksperimentajn klasojn: unu estas kvina elementalerneĵa klaso; la alia, estas dua klaso de la mezlerneĵo. Ĝi disvolviĝos dum la tuta lernojaro, per unu leciono semajne, kiu daûros du horojn de 45 minutoj, por ĉiu klaso. La kanabetoj lernos la bazojn de Esperanto, kiuj sufiĉas por legi, skribi kaj konversi per tia lingvo. Ili estos krome gvidataj por redakti informan broŝureton pri la urbeto kun turismaj celoj, en esperanto.


Aferoj bezonataj

Dum la progreso de la kurso, oni provizos al la knabetoj ĉiujn informojn gramatikajn kaj sintaksajn, kaj ankaû iom post iom kreskantan nombron da vortradikoj. Por tiuj, kiuj estus interesataj, oni donos utilajn indikojn por aĉeti vortaron kaj aliajn librojn, de kiuj estas vasta elekteblo, ĉar la esperanta literaturo estas aktiva kaj daûre plivastiĝanta.

Dum la kurso oni utiligos du malsamajn paperajn vortatojn kaj unu rete alkonekteblan, kiujn la knabetoj matros.


Ĉiĉeronoj de la "Esperantista Urbo"

Ĉe la fino de la kurso – supozeble je la fino de majo - tri ekzamenaj komisaroj de Itala Esperanto-Federacio venos ekzameni kandidatojn, esprimante noton. Tuj eminentuloj, poste, distribuos la diplomojn, kun alia atestilo per kiu la Urbestro aljuĝos al ĉiu el ili la kvalifikon je "Ĉiĉerono de la Urbo". Urbo, Sankta Anĝelo el Brolo, kiun ili deklaros "Esperantista Urbo", kiam Vicprezidanto de FEI, Prof. Renato Corsetti, donos al li memorplaton.


Kio estas kaj al kio utilas Esperanto - prelego

Fraros prelegon pri tiu ĉi lingvo verkisto Giuseppe Campolo, kun la celo informi la civitanaron pri ĝia valoro en la kuktura, idea kaj praktika kadroj.


Konkurso pri poezio

La konkurso internacia literatura, nomigas “Poemoj el ĉiuj ĉieloj”, subtenata kaj patronata de la Komunumo mem kaj de FEI, estas anoncita por tekstoj, kiu alvenos en la itala aũ en esperanto. La poemoj aperos en ambaũ lingvoj sur la libro, kiu estos eldonita.

La anoncon, kiu estas legebla en la heimpaĝo de ĉi tiu retejo, oni diskonigas en la mondo per esperantistaj kanaloj.




  unua paĝo